Mustafa Kemal Atatürk askerlikten neden istifa etmiştir?

Mustafa Kemal Atatürk askerlikten neden istifa etmiştir?

03.10.2016 / 1919-1938 TOPLUMSAL GÖREV / Radyo Tucu / 9540 hits

Padişah tarafından 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Samsun'a gönderilmiştir. Havza'da yayınladığı Havza Genelge ‘sinden sonra bu tutumundan rahatsız olan İtilaf Devletleri şikâyet etmiştir bunun üzerine İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal'i geri çağırmıştır. Bu çağrıyı reddeden Mustafa Kemal Havza'dan Amasya'ya geçmiştir.

Mustafa Kemal'in Amasya'ya geçerek Amasya Genelgesini yayınlamasından sonra İstanbul'a tekrar geri çağrılmış ve yetkileri elinden alınmıştır. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa 7-9 Temmuz 1919'da askerlik görevinden istifa etmiştir.

 Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa, Amasya Tamimi adıyla ünlü bu genelgesini yaptıktan sonra Erzurum’a geçmek üzere 27 Haziran 1919′da halkın sevinç gösterileri arasında Sivas’a geldi. Şehirde kaldığı 1 günlük süre içinde, Erzurum Kongresi’ni takiben Sivas’ta yapılacak Kongre için ilgililere gerekli direktifleri vererek Erzurum’a hareket etti. Atatürk, 3 Temmuz 1919 günü Erzurum’a geldi. Mustafa Kemal (Atatürk) Erzurum’a gelişinin nedenini şu sözler ile ifade ediyordu : “Benim Erzurum’a gelişim, bütün milletin ateşten bir çember içine alınmış olduğu bir zamana tesadüf etti. Bütün millet bu çemberin içinden nasıl çıkılacağını düşünmekte idi”. O, Ilıca önlerinde Erzurumlular tarafından coşkun bir şekilde karşılandığı zaman Çukurova da muhacir olarak bulunup Erzurum’a dönen ihtiyar Mevlüt Ağa ile aralarında geçen konuşma, bu ateşten çember içinden mutlaka çıkılması gerektiği fikrini Atatürk’te daha da perçinledi. İhtiyar, fakat dinç Mevlüt Ağa’ya Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa sordu:” – Çukurova gibi verimli bir memleketten niye döndün? Yoksa geçinemedin mi?” Mevlût Ağa derhal cevap verdi: “- Hayır Paşam, geçimimiz çok rahattı. Son günlerde işittim ki İstanbul’daki ırzıkırıklar, bizim Erzurum’u Ermenilere vereceklermiş. Geldim ki göreyim, bu namertler kimin malını kime veriyorlar?”. Bu sözler, milletle beraber, millet için çalışmak üzere Erzurum’ a gelen Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa’yı çok duygulandırmış, gözlerini yaşarmıştı. Etrafındakilere döndü ve : “ Bu milletle neler yapılmaz” der. Mustafa Kemal (Atatürk), Erzurum’a gelişinden 5 gün sonra, 8-9 Temmuz 1919 tarihinde “Sinei millette bir ferdi mücahit” olarak çalışmak üzere çok sevdiği askerlik mesleğinden ve görevinden istifa ederek tarihi vazifesini artık milletin bir verdi olarak sürdürme kararı almıştır.

 

Not: Amasya genelgesinden sonra Erzurum Kongresi yapılmıştır. Mustafa Kemal'in sivil olarak katıldığı ilk kongre Erzurum Kongresi'dir.

 

Ek Bilgi;

3 Temmuz 1919; Mustafa Kemal (Atatürk)’in Erzurum’a Gelişi ve Askerlik Görevinden Sivil Hayata Geçişi

9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa, askerlik görevini hemen bırakmadan önce Erzurum’da bir toplantı esnasında (5 Temmuz 1919).

 

Kemal’in (Atatürk) askerlikten istifa ettiği gün, yaverleri; Muzaffer Kılıç ve Cevat Abbas Gürer (8 Temmuz 1919)

 

Paylaşımınız için teşekkürler